Dożywocie za niewykonanie rozkazu podczas walki. Czy nowe przepisy obejmą również funkcjonariuszy Straży Granicznej?

Aktualizacja: 15 lipca, 2026

Rząd rozważa wprowadzenie surowszych kar za niesubordynację żołnierzy w czasie wojny – ustaliła „Rzeczpospolita”. Na stole są już propozycje. Za niewykonanie rozkazu w sytuacji bojowej może grozić nawet dożywotnie pozbawienie wolności.

Z informacji przekazanej przez Ministerstwo Sprawiedliwości wynika, że propozycje komisji kodyfikacyjnej wpłynęły już do resortu i zostały uwzględnione w pracach analitycznych. Jak się bowiem okazuje, analizy dotyczące kar za niesubordynację wojskowych w czasie wojny prowadził ekspercki zespół roboczy z udziałem przedstawicieli Ministerstwa Obrony Narodowej, sądownictwa wojskowego, adwokatury i środowiska naukowego.

Co prawda, nie ma jeszcze decyzji dotyczących rozpoczęcia prac legislacyjnych oraz ostatecznego kształtu rozwiązań. Ministerstwo podkreśla jednak, że widzi potrzebę dostosowania przepisów dotyczących dyscypliny wojskowej do współczesnych uwarunkowań bezpieczeństwa państwa.

Obecnie przepisy stanowią:

Kodeks Karny
Przestępstwa przeciwko zasadom dyscypliny wojskowej
Art. 343. § 1. Żołnierz, który nie wykonuje lub odmawia wykonania rozkazu
albo wykonuje rozkaz niezgodnie z jego treścią,
podlega karze aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 działa wspólnie z innymi
żołnierzami lub w obecności zebranych żołnierzy albo następstwem czynu
określonego w § 1 jest znaczna szkoda majątkowa lub inna poważna szkoda, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 3. Żołnierz, który wchodzi w porozumienie z innymi żołnierzami w celu
popełnienia czynu zabronionego określonego w § 1 lub 2,
podlega karze ograniczenia wolności, aresztu wojskowego albo pozbawienia
wolności do lat 2.
§ 4. Ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 3 następuje na wniosek
dowódcy jednostki.

 

USTAWA z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej
Art. 33a. 1. W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny Straż Graniczna
może być objęta militaryzacją, o której mowa w art. 600 ust. 1 ustawy z dnia 11
marca 2022 r. o obronie Ojczyzny.
2. Funkcjonariusze pozostający w stosunku służbowym w dniu ogłoszenia
mobilizacji lub w dniu, w którym rozpoczyna się czas wojny, określonym przez
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 7 ustawy,
o której mowa w ust. 1, stają się z mocy prawa funkcjonariuszami pełniącymi
służbę w czasie wojny i pozostają w tej służbie do czasu zwolnienia.

Art. 600. – [Objęcie jednostek militaryzacją] – Obrona Ojczyzny.

1.
W przypadku wprowadzenia stanu wyjątkowego na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, stanu wojennego, ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, Rada Ministrów może objąć militaryzacją jednostki przewidziane do militaryzacji, na które nałożono obowiązek realizacji zadań szczególnie ważnych dla bezpieczeństwa lub obronności państwa.

Uwaga: Obecnie propozycje zmian dotyczą przepisów odnoszących się do żołnierzy. Przepisy dotyczące Straży Granicznej zostały przywołane w celu wskazania, że w razie ogłoszenia mobilizacji lub w czasie wojny funkcjonariusze SG pełnią służbę w czasie wojny, a formacja może zostać objęta militaryzacją. Ostateczny zakres ewentualnych zmian legislacyjnych nie został jeszcze określony.

źródło: rp.pl
Czytaj cały artykuł: https://www.rp.pl/sluzby-mundurowe/art44814371-dozywocie-za-niewykonanie-rozkazu-podczas-walki-szykuja-sie-surowsze-kary-dla-zolnierzy